Romeinse cijfers
Zet getallen live om naar Romeinse cijfers en terug.
Bekende Romeinse cijfers
| Getal | Romeins cijfer |
|---|---|
| 1 | I |
| 2 | II |
| 3 | III |
| 4 | IV |
| 5 | V |
| 6 | VI |
| 7 | VII |
| 8 | VIII |
| 9 | IX |
| 10 | X |
| 20 | XX |
| 30 | XXX |
| 40 | XL |
| 50 | L |
| 60 | LX |
| 70 | LXX |
| 80 | LXXX |
| 90 | XC |
| 100 | C |
| 150 | CL |
| 200 | CC |
| 300 | CCC |
| 400 | CD |
| 500 | D |
| 600 | DC |
| 700 | DCC |
| 800 | DCCC |
| 900 | CM |
| 1000 | M |
| 1500 | MD |
| 1776 | MDCCLXXVI |
| 1900 | MCM |
| 1945 | MCMXLV |
| 1994 | MCMXCIV |
| 2000 | MM |
| 2024 | MMXXIV |
| 2025 | MMXXV |
| 3000 | MMM |
| 3999 | MMMCMXCIX |
- Werkt in beide richtingen
- Controleert 1 tot 3999
- Inclusief bekende jaartallen
Zo reken je Romeinse cijfers om
- Typ een getal, of een Romeins cijfer, in een van de vakken.
- Het andere vak werkt zich meteen bij.
- Kijk in de tabel voor een bekend getal of jaartal.
Hoe de aftrekregel werkt
Zeven letters hebben een vaste waarde: I is 1, V is 5, X is 10, L is 50, C is 100, D is 500 en M is 1000. Van links naar rechts gelezen worden waardes normaal opgeteld, zoals VI voor 6 (5 + 1).
Een kleiner cijfer vóór een groter cijfer wordt in plaats daarvan afgetrokken, maar alleen in specifieke paren: I vóór V of X (4, 9), X vóór L of C (40, 90), en C vóór D of M (400, 900). Daarom is 44 XLIV (40 + 4), niet XXXXIIII, en is 90 XC, niet LXXXX. Hetzelfde patroon herhaalt zich op elk niveau, alleen met het volgende letterpaar in plaats van 1, 5 en 10.
| Niveau | 1x | 4x (aftrekken) | 9x (aftrekken) |
|---|---|---|---|
| Eenheden (1-9) | I | IV | IX |
| Tientallen (10-90) | X | XL | XC |
| Honderdtallen (100-900) | C | CD | CM |
Alles wat op 4 of 9 eindigt, leent van de bijpassende rij hier: 400 is CD, 40 is XL, en 4 is IV, steeds dezelfde aftrekking, één niveau verschoven.
2026 stap voor stap omzetten
De tool bouwt een Romeins cijfer op dezelfde manier op als je met de hand zou doen: telkens de grootste waarde uit de tabel pakken die nog past, het symbool opschrijven en het aftrekken. Voor 2026:
- 2026 is minstens 1000, dus schrijf M en trek het af: 1026 over.
- 1026 is nog steeds minstens 1000, dus schrijf nog een M: 26 over.
- 26 is minder dan 900, 500, 400, 100 en 90, maar minstens 10: schrijf X en trek het af: 16 over.
- 16 is opnieuw minstens 10: schrijf nog een X: 6 over.
- 6 is minder dan 9 maar minstens 5: schrijf V en trek het af: 1 over.
- 1 is precies I: schrijf het op, en er blijft 0 over.
Zet de symbolen in de volgorde waarin ze geschreven zijn, en 2026 wordt MMXXVI.
Cijfers om te kennen
| Getal | Romeins cijfer | Waarom het opvalt |
|---|---|---|
| 14 | XIV | Combineert een tiental- en een eenheidsaftrekking |
| 58 | LVIII | Super Bowl LVIII, gespeeld in februari 2024 |
| 59 | LIX | Super Bowl LIX, gespeeld in februari 2025 |
| 1888 | MDCCCLXXXVIII | 13 letters, een van de langste jaartallen |
| 1994 | MCMXCIV | Gebruikt alle drie de aftrekparen, en de standaardwaarde van deze calculator |
| 2026 | MMXXVI | Het jaartal hierboven stap voor stap uitgewerkt |
| 3999 | MMMCMXCIX | Het hoogste getal dat deze tool accepteert |
Waar Romeinse cijfers nog voorkomen
- Klok- en horlogewijzerplaten, vaak met IIII in plaats van IV op de plek van de 4.
- Filmvervolgen en copyrightjaren in de aftiteling.
- Outlineniveaus en de genummerde voorpagina's (voorwoord, inleiding) van boeken.
- Regeringsnummers van vorsten en pausen, zoals Elizabeth II of paus Franciscus I.
- De nummering van de Super Bowl, en de nummering van sommige Olympische Spelen.
- Hoofdstuk- en deelnummers in studieboeken en wetteksten, waar een kleine vorm zoals iv of ix gangbaar is.
Veelgestelde vragen over Romeinse cijfers
Hoe schrijf ik 1994 in Romeinse cijfers?
1994 is MCMXCIV: M (1000) + CM (900) + XC (90) + IV (4).
Waarom geeft het typen van IIII een foutmelding?
IIII is geen standaard Romeinse notatie. De moderne schrijfwijze trekt af in plaats van vier keer te herhalen, dus 4 wordt geschreven als IV.
Kan ik een jaartal omzetten naar Romeinse cijfers?
Ja, typ het jaartal als getal, bijvoorbeeld 2025, en het vak met het Romeinse cijfer werkt zich bij naar MMXXV.
Waarom tonen sommige klokken IIII in plaats van IV voor 4?
Veel klok- en horlogewijzerplaten gebruiken IIII in plaats van IV, een eeuwenoude conventie uit de klokkenmakerij. Deze tool volgt de standaard aftrekregel en zet 4 altijd om naar IV.
Welk Romeins cijfer heeft de huidige Super Bowl?
Super Bowl 58, gespeeld in februari 2024, was Super Bowl LVIII. Super Bowl 59, gespeeld in februari 2025, was Super Bowl LIX.
Waarom wordt 1888 met zoveel letters geschreven?
1888 is MDCCCLXXXVIII, 13 tekens, omdat elke 8 (VIII, LXXX, DCCC) de langste vorm nodig heeft, zonder kortere aftrekmogelijkheid.
Kunnen Romeinse cijfers nul of negatieve getallen weergeven?
Nee. Het Romeinse stelsel heeft geen symbool voor nul en geen manier om een negatief getal te tonen, dus deze tool accepteert alleen hele getallen van 1 tot 3999.
Waarom stopt de tool bij 3999?
M is met 1000 het grootste standaardsymbool, en het meer dan drie keer achter elkaar herhalen (MMMM) is geen standaardnotatie, dus 3999 (MMMCMXCIX) is het hoogste getal dat de gebruikelijke regels toelaten. Grotere getallen gebruikten vroeger een streep boven een cijfer voor keer 1000, maar die notatie wordt tegenwoordig nauwelijks ondersteund door lettertypes of toetsenborden.