Đổi số La Mã
Đổi số thường sang số La Mã và ngược lại, tức thì.
Số La Mã thường gặp
| Số | Số La Mã |
|---|---|
| 1 | I |
| 2 | II |
| 3 | III |
| 4 | IV |
| 5 | V |
| 6 | VI |
| 7 | VII |
| 8 | VIII |
| 9 | IX |
| 10 | X |
| 20 | XX |
| 30 | XXX |
| 40 | XL |
| 50 | L |
| 60 | LX |
| 70 | LXX |
| 80 | LXXX |
| 90 | XC |
| 100 | C |
| 150 | CL |
| 200 | CC |
| 300 | CCC |
| 400 | CD |
| 500 | D |
| 600 | DC |
| 700 | DCC |
| 800 | DCCC |
| 900 | CM |
| 1000 | M |
| 1500 | MD |
| 1776 | MDCCLXXVI |
| 1900 | MCM |
| 1945 | MCMXLV |
| 1994 | MCMXCIV |
| 2000 | MM |
| 2024 | MMXXIV |
| 2025 | MMXXV |
| 3000 | MMM |
| 3999 | MMMCMXCIX |
- Đổi được cả hai chiều
- Kiểm tra hợp lệ từ 1 đến 3999
- Có sẵn các năm thường gặp
Cách đổi số La Mã
- Gõ một số, hoặc một số La Mã, vào ô bất kỳ.
- Ô còn lại tự cập nhật khi bạn gõ.
- Xem bảng để tra một số hoặc năm thường gặp.
Quy tắc trừ hoạt động thế nào
Bảy chữ cái mang giá trị cố định: I là 1, V là 5, X là 10, L là 50, C là 100, D là 500 và M là 1000. Đọc từ trái sang phải, các giá trị thường được cộng lại, như VI là 6 (5 + 1).
Một chữ số nhỏ hơn đặt trước một chữ số lớn hơn thì bị trừ đi, nhưng chỉ trong những cặp nhất định: I trước V hoặc X (4, 9), X trước L hoặc C (40, 90), và C trước D hoặc M (400, 900). Đó là lý do 44 là XLIV (40 + 4), không phải XXXXIIII, và 90 là XC, không phải LXXXX. Cùng một khuôn mẫu lặp lại ở mỗi bậc, chỉ đổi sang cặp chữ cái tiếp theo thay cho 1, 5 và 10.
| Bậc | 1 lần | 4 lần (trừ) | 9 lần (trừ) |
|---|---|---|---|
| Hàng đơn vị (1-9) | I | IV | IX |
| Hàng chục (10-90) | X | XL | XC |
| Hàng trăm (100-900) | C | CD | CM |
Bất kỳ số nào kết thúc bằng 4 hay 9 đều mượn đúng hàng tương ứng ở đây: 400 là CD, 40 là XL, và 4 là IV, cùng một phép trừ chỉ khác bậc.
Đổi 2026 từng bước
Công cụ này dựng số La Mã đúng như cách làm bằng tay: liên tục lấy giá trị lớn nhất trong bảng vẫn còn vừa, viết ký hiệu của nó, rồi trừ đi. Với 2026:
- 2026 ít nhất bằng 1000, viết M rồi trừ đi: còn lại 1026.
- 1026 vẫn ít nhất bằng 1000, viết thêm một M: còn lại 26.
- 26 nhỏ hơn 900, 500, 400, 100 và 90, nhưng ít nhất bằng 10: viết X rồi trừ đi: còn lại 16.
- 16 vẫn ít nhất bằng 10: viết thêm một X: còn lại 6.
- 6 nhỏ hơn 9 nhưng ít nhất bằng 5: viết V rồi trừ đi: còn lại 1.
- 1 đúng bằng I: viết nó, còn lại 0.
Xếp các ký hiệu theo đúng thứ tự đã viết và 2026 trở thành MMXXVI.
Những số La Mã đáng nhớ
| Số | Số La Mã | Điểm đáng chú ý |
|---|---|---|
| 14 | XIV | Kết hợp cả phép trừ ở hàng chục và hàng đơn vị |
| 58 | LVIII | Super Bowl LVIII, diễn ra tháng 2 năm 2024 |
| 59 | LIX | Super Bowl LIX, diễn ra tháng 2 năm 2025 |
| 1888 | MDCCCLXXXVIII | 13 chữ cái, một trong những năm dài nhất |
| 1994 | MCMXCIV | Dùng cả ba cặp trừ, cũng là giá trị mặc định của máy tính này |
| 2026 | MMXXVI | Năm được tính từng bước ở trên |
| 3999 | MMMCMXCIX | Số lớn nhất công cụ này chấp nhận |
Số La Mã vẫn xuất hiện ở đâu
- Mặt đồng hồ treo tường và đồng hồ đeo tay, thường ghi IIII thay vì IV ở vị trí số 4.
- Phần hậu truyện phim và năm bản quyền trong credit phim.
- Cấp độ dàn ý và phần mở đầu đánh số của sách (lời tựa, phần giới thiệu).
- Số hiệu quân chủ và giáo hoàng, như Elizabeth II hay Giáo hoàng Francis I.
- Cách đánh số Super Bowl, và cách đánh số một số kỳ Thế vận hội.
- Số chương và số tập trong sách giáo khoa và văn bản luật, nơi dạng chữ thường như iv hay ix cũng thường gặp.
Câu hỏi thường gặp về Đổi số La Mã
1994 viết bằng số La Mã thế nào?
1994 là MCMXCIV: M (1000) + CM (900) + XC (90) + IV (4).
Vì sao gõ IIII lại báo lỗi?
IIII không phải dạng số La Mã chuẩn. Cách viết hiện đại dùng phép trừ thay vì lặp lại bốn lần, nên 4 được viết là IV.
Có thể đổi một năm sang số La Mã không?
Được, gõ năm đó dưới dạng số, như 2025, và ô số La Mã sẽ cập nhật thành MMXXV.
Vì sao một số mặt đồng hồ ghi IIII thay vì IV cho số 4?
Nhiều mặt đồng hồ dùng IIII thay vì IV, một quy ước làm đồng hồ có từ nhiều thế kỷ trước. Công cụ này theo đúng quy tắc trừ chuẩn và luôn đổi 4 thành IV.
Super Bowl gần đây nhất mang số La Mã nào?
Super Bowl 58, diễn ra tháng 2 năm 2024, là Super Bowl LVIII. Super Bowl 59, diễn ra tháng 2 năm 2025, là Super Bowl LIX.
Vì sao 1888 phải viết bằng nhiều chữ số La Mã đến vậy?
1888 là MDCCCLXXXVIII, 13 ký tự, vì mỗi chữ số 8 đều cần dạng dài nhất (VIII, LXXX, DCCC) mà không có cách viết tắt trừ nào ngắn hơn.
Số La Mã có thể hiện số 0 hoặc số âm không?
Không. Hệ La Mã không có ký hiệu cho số 0 và không có cách thể hiện số âm, nên công cụ này chỉ nhận số nguyên từ 1 đến 3999.
Vì sao công cụ dừng lại ở 3999?
M là ký hiệu chuẩn lớn nhất với giá trị 1000, và lặp lại nó quá ba lần liên tiếp (MMMM) không phải dạng chuẩn, nên 3999 (MMMCMXCIX) là số lớn nhất viết được theo quy tắc thông thường. Các số lớn hơn trong lịch sử dùng một vạch ngang trên đầu chữ số để nhân 1000, nhưng ký hiệu đó ngày nay hiếm khi được font chữ hay bàn phím hỗ trợ.