Máy tính phần trăm

Công thức tính phần trăm, kèm ví dụ minh họa

Mỗi chế độ của công cụ này chạy một trong ba công thức. Dưới đây là các công thức đó với số liệu thực tế.

Thứ tự quan trọng ở chế độ thay đổi. Nó luôn chia cho số ban đầu, nên 80 lên 92 là tăng 15%, còn 92 xuống lại 80 là giảm khoảng 13,04%.

Điểm phần trăm hay phần trăm thay đổi?

Khi cả hai số đã là phần trăm, có hai cách đúng để mô tả khoảng cách giữa chúng. Điểm phần trăm là phép trừ đơn giản. Phần trăm thay đổi chia khoảng cách đó cho tỷ lệ ban đầu.

Cả hai con số đều đúng, chúng chỉ trả lời hai câu hỏi khác nhau. Một tiêu đề nói tỷ lệ "tăng 25%" và một tiêu đề khác nói "tăng 1 điểm" có thể cùng mô tả một thay đổi từ 4% lên 5%, nên hãy kiểm tra bạn đang đọc cách nào trước khi so sánh các con số.

Những lỗi khiến phần trăm bị tính sai

• Mong đợi một mức tăng và một mức giảm cùng phần trăm sẽ triệt tiêu nhau. 100 tăng 50% thành 150, nhưng 150 giảm 50% chỉ còn 75, vì lần thay đổi thứ hai tính trên một mốc lớn hơn.
• Cho rằng một khoản lỗ cần đúng phần trăm đó để phục hồi. Một mức giá giảm 20%, từ 100.000 ₫ xuống 80.000 ₫, cần tăng 25% mới quay lại 100.000 ₫.
• Đổi chỗ hai số ở chế độ "X là bao nhiêu % của Y". 18 là 75% của 24, nhưng 24 lại là khoảng 133,33% của 18.
• Chia mức thay đổi cho số mới thay vì số cũ. Với 80 lên 92, cách đó cho ra khoảng 13,04% thay vì 15%, còn với 250 xuống 200, nó cho ra -25% thay vì -20%.
• Nhầm lẫn giữa phần trăm và điểm phần trăm khi một tỷ lệ thay đổi, khiến một biến động nhỏ nghe có vẻ lớn, hoặc một biến động lớn nghe có vẻ nhỏ.

Tính phần trăm nhẩm trong đầu

Dịch dấu phẩy thập phân sang trái một chữ số để có 10% của bất kỳ số nào, rồi tính tiếp từ đó. Với hóa đơn 420.000 ₫, 10% là 42.000 ₫ và 5% là một nửa của đó, 21.000 ₫, nên 15% là 63.000 ₫ và 20% là 84.000 ₫.

Nhớ những cặp số này biến nhiều phép tính phần trăm thành phép chia đơn giản. 25% của 360 là một phần tư của nó, tức 90, còn 12,5% của 360 là một phần tám, tức 45. Dùng máy tính khi phần trăm lẻ hơn, như 17,5% hoặc 6,25%.